Τετάρτη, 31 Δεκεμβρίου 2014

Παλαιά λημνιακή παιδική προσευχή





Αχ Παναγιά μου Δέσποινα
κι του Χριστού μητέρα
ισένα που σι προσκυνώ
Κι νύχτα κι ημέρα
Όντας μπερδέψ’ η γλώσσα μου
Κι χάσου κι του φως μου
Ισένανι περικαλώ
Να έχου βουγηθό μου

Ευαγγελία Χ.Λιάπη

Δευτέρα, 1 Σεπτεμβρίου 2014

Το «εν Χώναις θαύμα του Αρχιστρατήγου Μιχαήλ»

Στη Μικρά Ασία στην περιοχή της Φρυγίας και συγκεκριμένα, κοντά στην αρχαία πόλη Κολοσσές υπήρχε αγίασμα αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ.
Τα πρώτα χριστιανικά χρόνια όταν ο Ιωάννης ο Θεολόγος βρέθηκε στην περιοχή προφήτευσε πως στην περιοχή θα γινόταν μια νεα επισκοπή χάρη στη βοήθεια που θα προσέφερε ο Αρχάγγελος Μιχαήλ.
Εξαιτίας του αγιάσματος που υπήρχε στην περιοχή πλήθος κόσμου συνέρρεε  κι έβρισκε την ίαση του από σοβαρές ασθένειες.
Κάποτε ένας πατέρας έφερε την κωφή κόρη του κι όταν εκείνη θεραπεύτηκε αποφάσισε κι έχτισε μεγαλοπρεπή ναό αφιερωμένο στον αρχάγγελο Μιχαήλ δίπλα στο αγίασμα.
Τα χρόνια πέρασαν κι ένα αιώνα αργότερα οι ειδωλολάτρες αποφάσισαν να καταστρέψουν τον ναό στρέφοντας το νερό των ποταμών, Κούφο και Λυκόστρατο εναντίον του ναού.
Εκείνα τα χρόνια το ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ επιστατούσε ο Άρχιππος. Αυτός μόλις πληροφορήθηκε τα σχέδια των ειδωλολατρων προσευχήθηκε στον Ταξιάρχη κι αρχιστράτηγο Μιχαήλ.Ο Αρχάγγελος χτύπησε στο έδαφος κι άνοιξε ένα άνοιγμα στο έδαφος σε σχήμα χωνιού όπου εκεί χωνεύονταν τα ύδατα των δυο ποταμών.
Έτσι προστατεύτηκε ο ναός. Από το θαύμα η περιοχή ονομάστηκε Χώναις.
Η εκκλησιά μας εορτάζει «εν Χώναις θαύμα του Αρχιστρατήγου Μιχαήλ»  στις 6 Σεπτεμβρίου.

Ευαγγελία Χ.Λιάπη

Δευτέρα, 18 Αυγούστου 2014

Τα εννιάμερα της Θεοτόκου ή η απόδοση της Κοιμήσεως

Στις 23 Αυγούστου η Εκκλησία μας ολοκληρώνει τον εορτασμό της Κοιμήσεως με την απόδοση της εορτής αποκαλώντας την εορτή, τα Εννιάμερα της Παναγίας
Οι Απόστολοι οι οποίοι συνάχθησαν στη Γεσθημανή σε νεφέλες για την Κοίμηση της Θεοτόκου εναπόθεσαν την Αγία Σορό σε «καινόν μνημείον».
Τρεις μέρες μετά ο Κύριος της Δόξης μετέβει στο σημείο με τη συνοδεία των Αρχαγγέλων και πραγματοποιήθηκε η Μετάσταση[1] της Θεοτόκου.
Ο Απόστολος Θωμάς ήταν ο μόνος από τούς Αποστόλους[2] που είχε απουσιάσει από την Κοίμηση της Θεοτόκου επειδή βρισκόταν στις Ινδίες.
Τρεις μέρες μετά την Κοίμηση κι ενώ ο Απόστολος Θωμάς τελούσε Θεία Λειτουργία αρπάχθει και με νεφέλη μετέβει στη Γεσθημανή.Εκεί παρακολούθησε τη Μετάσταση της Θεοτόκου και την ύστατη στιγμή ζήτησε από τη Θεοτόκο την τιμία ζώνη της για ευλογία.Ενώ λοιπόν η Θεοτόκος μετέστει έριξε τη ζώνη της προς τον Απόστολο Θωμά.
Αργότερα ο Απόστολος Θωμάς πληροφόρησε τους Αποστόλους για το γεγονός παρουσιάζοντας ως μαρτυρία τη Θεία και Τίμια Ζώνη που η ίδια η Θεοτόκος είχε υφάνει χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη τρίχες καμήλας.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη.





[1] «όχι μόνον μετέστη, αλλά και ανέστη από του τάφου, και ανελήφθη εις τους Ουρανούς» όπως σημειώνει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης.
[2] Οι Απόστολοι με θαυμαστό τρόπο μετέβησαν στη Γεσθημανή.

Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014

Η Αγία Φωτίδα

Η Αγία Φωτίδα[1] υπήρξε μια από τις πέντε αδελφές της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδας. Η Σαμαρείτιδα  καταγόταν από την πόλη Σιχάρ. Μια καλοκαιρινή μέρα συνάντησε τον Ιησού να κάθεται κοντά στο πηγάδι του Ιακώβ.Ο Ιησούς της ζήτησε νερό για να πιει.
Η συνάντηση με τον Ιησού υπήρξε καθοριστική για τη Σαμαρείτιδα και την οικογένεια της. Αργότερα μετά την Ανάσταση του Κυρίου, την ημέρα της Πεντηκοστής, η Σαμαρείτιδα βαπτίστηκε Χριστιανή από τους Αποστόλους μαζί με τις πέντε αδελφές της και τους δύο γιους της.
Ονομάστηκε Φωτεινή και οι αδελφές της Φωτίδα και Φωτώ ενώ Φωτεινοί οι γιοί της γιατί όπως σημειώνει κι ο υμνογράφος "θείαν χάριν γαρ αιτούνται και φωτισμόν".
Κήρυξαν τον Χριστιανισμό στην Συρία, στην Παλαιστίνη, στην Αίγυπτο, στην Καρχηδόνα κι έφτασαν μέχρι τη Ρώμη.
Η οικογένεια της Αγίας Μεγαλομάρτυρας και Ισαποστόλου Φωτεινής κι η Αγία Φωτίδα μαρτύρησαν  στη Ρώμη για την πίστη τους.Εκεί έγιναν και πολλά θαύματα και πολλοί Ρωμαίοι έγιναν χριστιανοί.
Στη Λήμνο η Αγία Φωτίδα τιμάται ιδιαίτερα.Στην Κώμη και στην Καλλιθέα υπάρχουν εξωκλήσια αφιερωμένα στην Αγία Φωτίδα.
Στην Κώμη υπάρχει εντυπωσιακός ναϊσκος δίπλα σε πηγάδι που θυμίζει το φρέαρ του Ιακώβ κι εκεί τελείται Μέγας πανηγυρικός εσπερινός με αρτοκλασία και Εόρτιος Θεία λειτουργία.
Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα λημνιακά πανηγύρια.Παλαιότερα στον προαύλιο χώρο του ναού υπήρχε μεγάλη εμποροπανήγυρη με τους τσουκαλάδες του Κότσινα να εμπορεύονται τα λαγήνια τους και ζωοπανήγυρη με τους ζωέμπορους να προμηθεύουν τους κεχαγιάδες με γουρουνάκια.
Η Αγία Φωτίδα εορτάζει την 1η Αυγούστου.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη





[1]Φωτεινήν και Φωτίδα και Φωτώ ανυμνήσωμεν αναφέρει ο υμνογράφος.

Τετάρτη, 23 Ιουλίου 2014

Η Αγία Άννη

Η Αγία Άννη, η μητέρα της Υπεραγίας Θεοτόκου, καταγόταν από τη φυλή του Λευί. Το εβραϊκό όνομα της ήταν Χάννα[1] που σημαίνει  «εύνοια, χάρη». Ο πατέρας της ήταν o Ματθάν, ιερέας και μητέρα της, η Μαρία. 
H Αγία Άννη νυμφεύτηκε τον Ιωακείμ και ύστερα από μεγάλη περίοδο ατεκνίας που την συντρόφευαν προσευχές[2], νηστείες κι ελεημοσύνες, ο Θεός έστειλε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ στον Ιωακείμ που είχε αποσυρθεί σε ένα βουνό και στην Άννα που θρηνούσε την δυστυχία της στον κήπο τους, για να τους αναγγείλει ότι επρόκειτο σύντομα να εκπληρωθούν οι προφητείες.Έτσι, απέκτησαν την Υπεραγία Θεοτόκο. 
Η οικία της Αγίας Άννης στα Ιεροσόλυμα ήταν κοντά στην κολυμπήθρα της Βηθεσδά.Η Αγία Άννα[3] μεγάλωσε τη Μαρία σε κλίμα θρησκευτικής κατανύξεως, αφού την είχε αφιερώσει στο Θεό «Το γεννησόμενον δοτόν σοι προσάξωμεν». Παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα της σε ηλικία 69 ετών.  
Τον 5ο αιώνα η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Ευδοξία ανήγειρε μεγαλοπρεπή ναό προς τιμήν της Αγίας Άννης στα Ιεροσόλυμα, στο σημείο που σύμφωνα με την παράδοση, γεννήθηκε η Άννη ενώ το 550 ο Ιουστινιανός ίδρυσε ναό στη χάρη της στην Κωνσταντινούπολη.Χαιδευτικά οι πιστοί αποκαλούν την Αγία Άννη Γιαγιάκα επειδή είναι η γιαγιά του Ιησού.Η Αγία Άννη βοηθάει τα ζευγάρια[5] να αποκτήσουν παιδιά και θεραπεύει ψυχικές και νευρολογικές ασθένειες.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη


[1] Hannah
[2] Η προσευχή της Αγίας Άννης στο Θεό :«Κύριε Παντοκράτορα, καί Μεγαλοδύναμε, πού μόνο μέ τό λόγο ἔκανες τόν οὐρανό καί τή γῆ καί ὅσα φαίνονται καί εἶναι γύρω μας, πού λύτρωσες, τούς πατέρες μας ἀπό τά χέρια τοῦ Φαραώ, πού μέ τό πρόσταγμά Σου σχίσθηκε ἡ θάλασσα καί πέσανε μέσα οἱ Αἰγύπτιοι. Ἐσύ Θεέ, πού τούς ἔτρεφες σαράντα χρόνια στήν ἔρημο. Ἐσύ, πού εὐλόγησες τή Σάρρα, τή γυναίκα τοῦ Ἀβραάμ καί γέννησε τόν Ἰσαάκ στά γεράματά της. Ἐσύ πού χαρίτωσες ἐκείνη τήν Ἄννα τήν ὁμοία μου καί γέννησε τό Σαμουήλ τόν προφήτη. Ἐσύ δῶσε καί σέ μένα τήν ταπεινή Σου δούλη παιδί, καί μή μέ ἀφήσης νά εἶμαι ντροπιασμένη καί ταπεινωμένη ἀπό ὅλο μου τό γένος. Κύριε, ὁ Θεός μου, τάχα καί σάν ἕνα ἀπό τά θηρία δέν εἶμαι καί ἐγώ; Διατί μέ ὠργίστηκες τόσο καί εἶμαι στείρα; Ἐσύ, πού εὐλόγησες τά ποιήματά σου καί εἶπες: Αὐξάνεσθε καί πληθύνεσθε, δῶσε καί σέ μένα σπέρμα καί καρπό κοιλίας, καί ἄν γεννήσω εἴτε ἀρσενικό εἴτε θηλυκό, νά Σού τό χαρίσω μέ ὅλη μου τή χαρά καί νά τό φέρω στό Ναό Σου νά τό ἀφιερώσω».
[3] Ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός εξυμνεί την Αγία Άννη και τον Ιωακείμ σημειώνοντας: «Ενώπιόν σας, ώ μακαρία συζυγία είναι υπόχρεως όλη η δημιουργία διότι δια μέσου σας προσέφερεν εις τον Δημιουργόν δώρον ανεκτίμητον, μητέρα σεμνήν, αξίαν εκείνου που την έκτισε. Έχετε τα πρωτεία ανάμεσα στους φίλους του Θεού, ως πρόγονοι του βασιλέως των βασιλέων, ως μυστικόν θησαυροφυλάκιον της μακαρίας Τριάδος».
[4] Ζωὴν τὴν κυήσασαν, ἐκυοφόρησας, ἁγνὴν Θεομήτορα, θεόφρον Ἄννα, διὸ πρὸς λῆξιν οὐράνιον, ἔνθα εὐφραινομένων, κατοικία ἐν δόξῃ, χαίρουσα νῦν μετέστης, τοῖς τιμῶσί σε πόθῳ, πταισμάτων αἰτουμένη, ἱλασμὸν ἀειμακάριστε.
[5] http://stirouga.blogspot.gr/2013/02/blog-post_15.html

Πέμπτη, 17 Ιουλίου 2014

Αγιά Μαρίνα ή Αγιά Μαρ'νέλα των Λημνιών

Η Αγία Μαρίνα γεννήθηκε το 270, στην Αντιόχεια της Πισιδίας. Σύντομα έμεινε ορφανή από μητέρα κι ο πατέρας της Αιδέσιος, την ανέθεσε σε μια γυναίκα για να τη θηλάσει αρχικά και στη συνέχεια για να τη μεγαλώσει. 
Η τροφός της ήταν χριστιανή κι έτσι η Αγία Μαρίνα κρυφά από τον πατέρα της έγινε χριστιανή.
Η Αγία όταν έγινε 15 χρονών, αποκάλυψε στον πατέρα της ότι είναι χριστιανή. Ο Αιδέσιος ο οποίος ήταν ιερέας των ειδώλων μίσησε το παιδί του και το αποκλήρωσε.
Μια μέρα η Αγία Μαρίνα συνάντησε τυχαία τον έπαρχο Ολύμβριο ο  οποίος εντυπωσιάστηκε για την εξαιρετική και σπάνια ομορφιά της και θέλησε να την παντρευτεί.
Μάταια, όμως. Η Αγία Μαρίνα σε κάθε προσπάθεια του Ολυμβρίου αντέτασσε τη φράση: «Είμαι χριστιανή».
Εξαιτίας της άρνησης της να παντρευτεί τον έπαρχο Ολύβριο και να θυσιάσει στα είδωλα η Μαρίνα υπέστη μία σειρά μαρτυρίων και τελικά απεκεφαλίσθη.
Ενώ η Αγία ήταν φυλακισμένη ο διάβολος μεταμορφωμένος σε άγριο δράκοντα προσπάθησε να εκφοβίσει την Αγία. 
Η Αγία Μαρίνα όμως δεν φοβήθηκε αφού προσευχήθηκε στον Θεό άρπαξε ένα σφυρί και άρχισε να χτυπά το τέρας στο κεφάλι ταπεινώνοντας το.
Την έκαψαν με αναμμένες λαμπάδες αλλά οι πληγές της με θαυματουργικό τρόπο έγιαιναν. Αυτό έγινε η αιτία πολλοί ειδωλολάτρες να γίνουν χριστιανοί και πρώτα από όλους ο δεσμοφύλακας της ο Θεότιμος, ο οποίος και συνέγραψε το συναξάρι της.
Η Αγία Μαρίνα τιμάται ιδιαίτερα στη Λήμνο από πολύ παλιά. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας υπήρχε στο Μούδρο μετόχι της μονής Κουτλουμουσίου αφιερωμένο στην Αγία Μαρίνα το οποίο κάηκε από τους Τούρκους..
Σημαντικός ναός αφιερωμένος στην Αγία Μαρίνα υπάρχει στο Λιβαδοχώρι αλλά και στη Νέα Κούταλη.
Η μνήμη της εορτάζεται στις 17 Ιουλίου
Ευαγγελία Χ.Λιάπη