Ο οδοδείκτης του Αγίου Γεωργίου

Στα 1919 οι κάτοικοι του χωριού Καλλιόπη της Λήμνου ήθελαν να χτίσουν το κωδωνοστάσιο του ιερού ναού του Αγίου Γεωργίου.

Για το σκοπό αυτό κάλεσαν το λιθοξόο και πετρά Ιωάννη Φωτιάδη[1] που εκείνα τα χρόνια είχε έρθει στο νησί από τη Μικρά Ασία για να εργαστεί στο συμμαχικό νεκροταφείο του Μούδρου, για να επιμεληθεί του έργου.

Οι Καλλιοπίτες για να συγκεντρωθούν τα αναγκαία χρήματα για την ανέγερση του κωδωνοστασίου ζήτησαν από τον Ιωάννη Φωτιάδη να φτιάξει μια  πέτρινη στήλη την οποία κι έστησαν ως οδοδείκτη κοντά στο χωριό Ρουσσοπούλι, πλησίον της Χορταρόλιμνης και καλούσαν τους διαβάτες να συνεισφέρουν οικονομικά για την ανέγερση του κωδωνοστασίου.

Η στήλη αυτή λειτουργούσε εκτός από οδοδείκτη και για προστασία και προφύλαξη των οδοιπόρων γιατί σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση στα σταυροδρόμια συγκεντρώνονταν δαιμονικά πνεύματα και ξωτικά.

Η στήλη του Αγίου Γεωργίου αποτελεί συνέχεια των αρχαίων Ερμών που φύλαγαν τα σταυροδρόμια.

Πρόκειται για μια ορθογώνια τετράπλευρη στήλη η οποία φέρει λαξεμένο  πέτρινο σταυρό, ένα ρόδακα[2], ένα άνθος, την εικόνα του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου και χαραγμένη την επιγραφή:

ΒΟΗΘΕΙΑ

Αδελφοί

Τον Αγιο Γεώργιο
-1919-

Στη στήλη υπήρχε και μια εγκοπή μέσα στην οποία  οι διαβάτες έριχναν χρήματα για το ναό.

Πολύ γρήγορα συγκεντρώθηκε το ποσό που χρειαζόταν κι έτσι δημιουργήθηκε το κωδωνοστάσιο στο ναό του Αγίου Γεωργίου στην Καλλιόπη από τον Ιωάννη Φωτιάδη.

Ευαγγελία Χ.Λιάπη

---

[1] Ο Ιωάννης  Φωτιάδης είχε γεννηθεί στη Σαμψούντα της Μικράς Ασίας στα 1880.Υπήρξε ο σημαντικότερος λιθοξόος της Λήμνου. Πέθανε το 1965.

[2] Ο ρόδακας συμβολίζει τη Θεοτόκο που είναι το Ρόδον το αμάραντο. Ο ρόδακας ως φυλακτό της Παναγίας φύλαγε τους διαβάτες από κάθε κακό.

Προσκυνητάρια ή υπαίθρια εικονοστάσια της Λήμνου

Στην ύπαιθρο της Λήμνου εκτός από τα 350 ξωκλήσια που την περιβάλουν, υπάρχει και πληθώρα από προσκυνητάρια-εικονοστάσια.

Τα παλαιότερα εικονοστάσια βρίσκονται διάσπαρτα μέσα στα χωράφια, ως σύμβολα πίστης κι ελπίδας, ενώ τα νεώτερα βρίσκονται κοντά στην κεντρική οδική αρτηρία του αεροδρομίου Λήμνου ως σύμβολα πόνου και θλίψης για το χαμό προσφιλούς προσώπου σε κάποιο τροχαίο.

Τα παλαιότερα εικονοστάσια, επειδή είναι σύμβολα της πίστης και της ελπίδας είναι και τα ωραιότερα.

Συνήθως πρόκειται για ένα πέτρινο ή λίθινο στύλο, που είχε μια κοιλότητα και μέσα υπήρχε η εικόνα του Αγίου, το καντήλι, ένα μπουκαλάκι με λάδι και τα απαραίτητα και φυσικά φυτίλια.
Φρόντιζαν το καντήλι να είναι αναμμένο.

Στα πιο παλιά υπήρχε και δεύτερη κοιλότητα στην οποία οι περαστικοί έριχναν τον οβολό τους για ευλογία κι άναβαν το καντήλι του Αγίου(π.χ. το προσκυνητάρι του 1919 για την αποπεράτωση του ναού του Θάνους).

Οι διαστάσεις των παλαιότερων ποικίλουν και δεν είναι συγκεκριμένες, ενώ τα νεότερα προσκυνητάρια έχουν συγκεκριμένες διαστάσεις και η κατασκευή τους είναι προκατασκευασμένη.

Τα προσκυνητάρια είτε ως εκπλήρωση κάποιου τάματος, είτε ως απαίτηση του Αγίου ύστερα από ονείρεμα ξορκίζουν το κακό κι αποτελούν τη συνέχιση  μέσα στο χρόνο των αρχαίων Ερμών. 
Ευαγγελία Χ.Λιάπη

Προσκυνητάρι-Καλλιόπη

Προσκυνητάρι αφιερωμένο στην Αγία Παρασκευή. Βρίσκεται έξω από το χωριό Καλλιόπη στο δρόμο προς τη χορταρόλιμνη.

Οδοδείκτης

Στη διαδρομή από Μύρινα προς  τα σκαλοπατάκια που οδηγούν στο σπήλαιο της Παναγιάς της Κακαβιώτισσας  υπάρχει ένας  πέτρινος  οδοδείκτης. Η στήλη αποτελεί συνέχεια των αρχαίων Ερμών που λειτουργούσαν ως οδοδείκτες, αφιερώματα ή σύμβολα ορίων ή δηλωτικό μιας ακίνητης περιουσίας ή λειτουργούσαν για προστασία των περαστικών από το κακό.Πρόκειται για μια ορθογώνια τετράπλευρη στήλη όπου στην κορυφή της φέρει  πέτρινο σταυρό και στο κορμό της  την εικόνα της Αγίας Παρασκευής  έχοντας την επιγραφή

ΒΟΗΘΕΙΑ

ΥΠΕΡ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ

ΝΑΟΥ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΕΝ ΘΑΝΟΥΣ 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
-1919-

Θα μπορούσε κάποιος να το περιγράψει σαν ένα προσκηνητάρι.Δεν είναι όμως προσκηνητάρι γιατί δεν υπάρχει καντήλι ως είθισται στα προσκηνητάρια  αλλά μια οπή για να τοποθετούν οι διαβάτες χρήματα για την ανέγερση του ναού της Αγίας Παρασκευής στο Θάνος.Στη Λήμνο υπάρχει ακόμα ένας  αντίστοιχος οδοδείκτης στο Ρουσσοπούλι. 
Η έκκληση και ο έρανος μέσω του οδοδείκτη συνέβαινε στα δύσκολα χρόνια του 1919.

Ευαγγελία Χ.Λιάπη