Τρίτη, 8 Μαρτίου 2011

Μοναστηριακές κτήσεις



Η αρπαγή ολόκληρων περιοχών με αυτοκρατορική διαταγή ήταν κάτι συνηθισμένο στα βυζαντινά χρόνια. Έγγραφο του 1304 αναφέρει ότι ολόκληρο χωριό κοντά στο Μούδρο της Λήμνου ανήκε στη Μονή Μεγίστης Λαύρας. Κι ολόκληρη η περιοχή Μούδρου (1.800 στρέμματα) χαρίστηκε στη μονή Βατοπεδίου με χρυσόβουλλο του Ιωάννη Παλαιολόγου, του 1362. Ο Ιωάννης εκθρονίστηκε, αλλά ανακατέλαβε τον θρόνο στα 1380. Πρώτη δουλειά της μονής ήταν να εξασφαλίσει την κυριότητα της περιοχής, που πια είχε αναπτυχθεί σε κανονικό χωριό. Με χρυσόβουλλο της ίδιας χρονιάς (1380), ο Ιωάννης της έκανε το χατίρι.Συχνά οι πιστοί έκαναν αξιόλογες δωρεές σε κτήματα στις μονές όπως η δωρεά της Θεοδώρας Αγγελίνας Καντακουζηνής μεταξύ του 1337-1341στη μονή Βατοπεδίου.Στα χρόνια του Νικηφόρου Φωκά η μονή της Μεγίστης Λαύρας εισέπραττε ετησίως 244 χρυσά νομίσματα από τα μετόχια της στη Λήμνο.Γύρω στα 1567 οι αθωνικές μονές πλήρωναν στος Τούρκους 13.000 άσπρα για να συνεχίζουν να διατηρούν τα μετόχια τους στη Λήμνο.

1. Γομάτου. Ιδιοκτησίας της Αθωνικής Μονής Μεγίστης Λαύρας. Ήταν το πιο πλούσιο μετόχι και διέθετε κτήματα συνολικής έκτασης 24.000 στρεμμάτων.
2.Παναγία της Τρύγης Ιδιοκτησίας της Αθωνικής Μονής Σίμωνος Πέτρας. Διέθετε κτήματα συνολικής  έκτασης 11.430 στρεμμάτων. Έγινε απαλλοτρίωση το 1931.
3.Άγιος Γεώργιος ο Μυροβλήτης Ιδιοκτησίας της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου της νήσου Πάτμου.
4.Πτέρις Ταξιάρχης Μιχαήλ Ιδιοκτησίας της  Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου της Πάτμου.
5.Μούδρο. Ιδιοκτησίας της Αθωνικής Μονής Mονή Kουτλουμουσίου.Διέθετε έκταση 30 στρεμμάτων στην παραθαλάσσια περιοχή της Χαβούλης.
6. Ιδιοκτησίας της Αθωνικής Μονής Σταυρονικητα.Ο Πατριάρχης Ιερεμίας ο Α’ (1522-1546), που γίνεται ο δεύτερος και κύριος κτήτορας της Μονής δώρησε  σημαντική  περιουσία που κατείχε στη Λήμνο και περιήλθε στη μονή μετά τον θάνατο του.
7.Η Μονή Παντοκράτορος είχε 1.060 στρέμματα στην περιοχή Φακός Κοντιά, το μετόχι Άνω Χωρίων, τη Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος καθώς και στην περιοχή του Αλεξόπυργου έναν Πύργο[1] ενώ διέθετε και εκατοντάδες στρέμματα σε άλλες περιοχές του Δήμου Νέας Κούταλης. Έγινε απαλλοτρίωση το 1931.
8.Περιοχή Παναγιάς.Η Μονή Ιβήρων φέρεται να κατέχει σήμερα στην περιοχή της Παναγιάς περί τα 600 στρέμματα.
9.Περιοχή Κάσπακα, στη θέση   Καρβουνόλακκας. Υπήρχε μετόχι της Μονής του Αγίου Στεφάνου του Κασταμονίτου.
10..Μοναστήρι του Αγίου Παύλου, αυτοκρατορική κτήση. Κατείχε 3000 στρέμματα στη περιοχή του Λιβαδοχωρίου που ο ίδιος ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος παραχώρησε το μοναστήρι στους Λημνιούς προκειμένου να καλύψουν με τα έσοδά του εκπαιδευτικούς και εκκλησιαστικούς σκοπούς.


[1]Ο Αλεξόπυργος ονομάστηκε έτσι για να τιμηθεί ο ιδρυτής της Μονής Παντοκράτορος, Αλέξιος ο Κομνηνός ή Αλέξιος Στρατηγόπουλος. Ο Αλεξόπυργος ήταν γνωστός για τη Ρωσική του καμπάνα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου